آن جناب در مكه بود ، مردم توجهى به ابن زبير نداشتند و كار او بالا نمىگرفت ، ازاين‌رو دوست داشت كه امام هرچه زودتر از مكه برود . ازاين‌رو به امام حسين عليه السّلام عرض مىكرد : « اگر من نيز مثل تو جايگاهى در عراق داشتم ، به سرعت به آن‌جا مىرفتم » . « 1 » جايگاه حضرت طورى بود كه با بيعت نكردنش ، حكومت يزيد مورد سؤال قرار مىگرفت ؛ بدين‌سبب آنان اين‌قدر در بيعت ايشان پافشارى داشتند . اين دو بزرگوار ميان بنى هاشم احترام و جايگاه ويژه‌اى داشتند ، طورىكه هيچ‌يك از بنى هاشم در زمان آنان نه‌تنها داعيه رهبرى نداشت ، كه حتى سرورى بنى هاشم را نيز هيچ وقت ادعا نمىكرد . هنگامىكه امام حسن عليه السّلام بر اثر سم معاويه از دنيا رفت ، ابن عباس در شام بود . معاويه به او گفت : « ابن عباس ، حسن وفات كرد و تو سرور بنى هاشم شدى » . ابن عباس گفت : « تا زمانى كه حسين هست نه . « 2 » » حتى ابن عباس با آن جايگاه علمى و سياسى كه داشت و حبر الامّه و مفسر قرآن بود و از لحاظ سنى هم از امام حسن و امام حسين عليهما السّلام بزرگ‌تر بود ، به‌آنان خدمت مىكرد . مدرك بن ابى زياد نقل مىكند : « ابن عباس مركب حسن و حسين عليهما السّلام را آماده كرد و ركاب آنان را گرفت تا سوار شدند . گفتم : تو چرا ركاب آنان را مىگيرى ، در حالى كه از آنان مسن‌تر هستى . گفت : احمق ! ، نمىدانى اينها چه كسانىاند ؟ اينان فرزندان رسول خدايند . آيا نعمت بزرگى نيست كه خدا به من توفيق داده تا ركاب آنان را بگيرم ؟ » . « 3 » تأثير نهضت كربلا در روند توسعه تشيّع پس از شهادت امام حسين عليه السّلام ، شيعيان به سبب از دست دادن مهم‌ترين تكيه‌گاه خود ، به شدت ترسيدند و از حركت مسلحانه در مقابل دشمن ، نااميد شدند . با وقوع حادثه دل‌خراش

--> ( 1 ) . ابن عبد و به اندلسى ، احمد بن محمد . العقد الغريد ، دار احياء التراث العربى ، بيروت 1409 ه ، ج 4 ، ص 366 . ( 2 ) . مسعودى ، على بن الحسين . مروج الذهب ، منشورات موسسه الاعلمى للمطبوعات ، بيروت ، 1411 ه ، ج 3 ، ص 9 . ( 3 ) . ابن شهر آشوب . مناقب آل ابى طالب ، موسسه انتشارات علامه ، قم ، ج 3 ، ص 400 .